Profielkeuze: welk profiel past bij jou?
In de derde klas van de havo of het vwo kies je een profiel. Dat voelt groot, en dat is het ook een beetje: je profiel bepaalt welke vakken je de komende jaren volgt en naar welke studies je daarna kunt. Toch hoef je nu nog niet te weten wat je later wilt worden. Je moet vooral twee vragen beantwoorden: welke vakken vind je leuk, en welke deuren wil je openhouden?
Welk profiel past bij jouw interesses?
Doe de gratis test. Daarna zie je op deze pagina welk profiel het best bij je interesses past. Doe de gratis test
De vier profielen in het kort
Elk profiel heeft een paar vaste vakken. Daarnaast volgt iedereen een gemeenschappelijk deel, met onder meer Nederlands en Engels, en heb je een vrij deel waarin je zelf vakken kiest.
- Natuur & Techniek (N&T): wiskunde B, natuurkunde en scheikunde. Voor wie techniek, rekenen en uitzoeken hoe dingen werken leuk vindt. Opent bijna alle technische en exacte studies.
- Natuur & Gezondheid (N&G): biologie, scheikunde en wiskunde A of B. Voor wie het lichaam, de natuur en zorg interessant vindt. Opent studies in zorg, biologie en voeding.
- Economie & Maatschappij (E&M): economie, geschiedenis en wiskunde A of B. Voor wie benieuwd is naar geld, bedrijven en hoe de samenleving werkt. Opent economie, bedrijfskunde, rechten en veel sociale studies.
- Cultuur & Maatschappij (C&M): geschiedenis, met op de havo een moderne vreemde taal en op het vwo wiskunde C of A. Voor wie van taal, kunst, cultuur en mensen houdt. Opent talen, kunst, media, onderwijs en sociale studies.
Je kunt profielen ook combineren. Kies je N&T met biologie als profielkeuzevak, dan voldoe je meestal ook aan de eisen van N&G. Scholen noemen dat vaak een dubbelprofiel.
Stap 1: begin bij wat je leuk vindt
Je volgt je profiel twee jaar op de havo en drie jaar op het vwo. Dat is lang als je de vakken niet leuk vindt. Kijk daarom eerst naar je interesses. Wat doe je graag in je vrije tijd? Bij welke lessen gaat de tijd snel? Waar ben je goed in zonder dat het veel moeite kost?
Een test helpt je om dat scherp te krijgen. Onze test werkt met de RIASEC-indeling: zes soorten interesses, van praktisch en onderzoekend tot sociaal en ondernemend. Wie hoog scoort op onderzoekend en praktisch, voelt zich vaak thuis in N&T. Wie vooral sociaal en onderzoekend scoort, past vaak goed bij N&G. Ondernemend en ordelijk wijst eerder naar E&M, creatief en sociaal naar C&M. Dat is geen wet, wel een goed startpunt.
Stap 2: kijk welke deuren je openhoudt
Veel opleidingen vragen bepaalde vakken. Dat heten toelatingseisen. Een paar voorbeelden:
- Voor geneeskunde heb je biologie, scheikunde, natuurkunde en wiskunde nodig. Dat lukt met N&G plus natuurkunde, of met N&T plus biologie.
- Voor de meeste technische studies aan de universiteit heb je wiskunde B en natuurkunde nodig.
- Voor informatica en econometrie is wiskunde B meestal de belangrijkste eis. Dat kan ook met N&G of E&M, als je wiskunde B kiest.
- Economische opleidingen op het hbo vragen bij C&M vaak economie of wiskunde A.
- Rechten, psychologie en de meeste taal- en geschiedenisstudies kun je met elk profiel doen. Bij psychologie helpt wiskunde, omdat je veel met statistiek werkt.
- Voor de pabo maak je met een havodiploma een toelatingstoets als je aardrijkskunde, geschiedenis of een natuurvak mist.
De eisen verschillen per opleiding en kunnen veranderen. Check daarom altijd de toelatingseisen op de site van de opleiding of op Studiekeuze123, het liefst bij twee of drie opleidingen die je nu al trekken.
Stap 3: kies je profielkeuzevak slim
Binnen je profiel kies je ook een profielkeuzevak. Welke vakken je kunt kiezen, verschilt per school. Dat ene vak maakt soms veel uit. Met natuurkunde in N&G blijft geneeskunde bereikbaar, en met wiskunde B erbij ook veel technische studies. Met economie in C&M kun je naar veel economische hbo-opleidingen. Kies je wiskunde B in plaats van wiskunde A, dan houd je informatica en econometrie open.
Twijfel je tussen twee profielen?
Dat is heel normaal. Deze vragen helpen je verder:
- Welk profiel vind je leuk genoeg om er een paar jaar elke week mee bezig te zijn?
- Haal je voldoendes voor de vaste vakken van dat profiel, ook als ze in de bovenbouw zwaarder worden?
- Welke twee of drie studies trekken je nu, en welk profiel houdt die open?
Een zwaarder profiel kiezen om alles open te houden lijkt slim, maar het werkt alleen als je die vakken ook leuk vindt en haalt. Overstappen van een natuurprofiel naar E&M of C&M gaat meestal makkelijker dan andersom. Mis je later toch een vak, dan kun je dat vaak nog inhalen met een cursus en een toets. Dat kost wel extra tijd.
Praat erover
Je hoeft dit niet alleen te doen. Je mentor en decaan weten welke vakken jouw school aanbiedt en tot wanneer je nog kunt wisselen. Je ouders kennen jou het langst. Neem je testresultaat mee naar dat gesprek. Dan praat je over iets concreets in plaats van over een gevoel.
Het volledige profielkeuze-advies
In Premium zie je per profiel welke van jouw top-studies en beroepen open blijven, welk profielkeuzevak het verschil maakt en waar je extra vakken nodig hebt. Je krijgt tips om met je ouders en decaan te bespreken, en het advies staat ook in je rapport. Bekijk Premium